Evrim kanununun da belirttiği üzere tek hücreli ve suda yaşayan canlılardan bugün olduğumuz insanlara evrilmişiz. Bu da demek oluyor ki milyarlarca yıl ötesindeki tek bir canlı bizim ortak atamız. Aynı şekilde yüzlerce canlı evrilip yüzlerce insan oluşturmadı; Homo erectus türündeki canlılar Homo sapiens‘e evrildi ve en son geçirdiğimiz evrim de buydu. O Homo sapiens‘ler ise soyunu devam ettirerek bizleri meydana getirdi. Şu anda dünya üzerinde 9 milyarı aşkın insan bulunduğunu ve bu insanların en çok 200.000 yıl öncesinden akraba olduğunu düşünürsek “hepimiz kardeşiz” sözü çok da mantıksız gelmiyor. Çünkü bu sözde bir zaman mefhumundan söz edemeyiz ve elbet tarihin bir döneminde gerçekten de kardeş oluyoruz. Peki bütün bu kardeşler aynı şeyleri mi yiyor? Aynı şeylere mi inanıyor? İnandıklarımız yediklerimizi etkiliyor mu? Düşünerek mi yiyoruz yoksa sadece duyusal bir davranış mı yemek? Muhakkak bu işi sadece duyusal olarak gerçekleştirenler de vardır. Ama bu yazımızın konusu bir inanç doğrultusunda düşünerek yiyenler.

 

Birer insan olarak her işimizi düşünerek yapmamız bize evrimsel süreçte yüklenen bir sorumluluk. Eğer düşünmeyeceksek beynimizi niye başımızda taşıyoruz ki? İşte böyle düşünen insanların başlattığı bir akım “mindful eating”, yani “bilinçli beslenme”. Bu akım aslında köklerini “mindfulness” adındaki Budizm konseptinden alır. Bu konsept ise kendinizi ve duygularınızı tanımanıza yardımcı olan bir tür meditasyondur. Bu akımın amacı yemek yediğiniz esnada sizin farkındalığınızı arttırmak. Sindirim ve sinir sistemi arasındaki karmaşık hormonal bağlantılar sebebi ile vücudunuz için yeterli besini aldığınız, yani aslında doyduğunuza dair işaretlerin beyninize ulaşması ve beyninizin doyduğuna kanaat getirmesi yaklaşık 20 dakika sürer. Bu süre esnasında ne kadar yiyebileceğiniz sizin ne kadar hızlı ya da yavaş olduğunuza bağlıdır. İşte bu akım bir anlamda sizi yavaş yemek yemeğe davet ediyor. Bunun için de bazı önerileri var;

  • Yemeğinizi yerken dikkatinizi dağıtacak herhangi bir işle uğraşmayın (Televizyon, bilgisayar vb. gibi)
  • Yavaş yiyin ve yiyecekleri iyi çiğneyin
  • Tokluk işaretlerinizi takip edin ve tokluğu hissettiğinizde yemeyi durdurun
  • Bir öğün esnasında saatinizi ayarlayıp belli bir sürede normal porsiyonunuzu yiyin
  • Baskın olmayan (yazı yazarken kullanmadığınız) elinizle yemeye çalışın

Bu tarz öneriler sayesinde yemek yeme sürenizi porsiyonlarınızın boyutunu değiştirmeden uzatabilir ve beyninizin tok olduğunuzu daha erken fark etmesini sağlayabilirsiniz. Aynı zamanda yemeğinizin farkına vararak ve zamanında yemeği durdurarak kilo vermenizi de sağlayabilir bilinçli beslenme.

 

Günümüzün hızlı temposunda işimizin başında yemek, mesai aralarında yemek ve yoldayken yemek artık rutinlerimiz arasında. Aslında istemesek ve yanlış olduğunu bilsek de yemeği ikinci plana atmaya mecbur kalıyoruz. Bu yüzden bilinçli beslenmeyi uygulamak günümüz koşulları için biraz zor olsa da sağlığınız için uygulanmalıdır. Ayrıca bilinçli beslenme yeme bozukluklarının tedavisinde de kullanılır.

 

Kaynaklarım:

  1. https://www.healthline.com/nutrition/mindful-eating-guide
  2. https://www.mindfulnesstr.com/mindful-beslenme.html